Một cây nằm trước cửa nhà, sát tường rào hoặc trong phạm vi thi công chưa chắc là cây mà chủ nhà hay nhà thầu được tự quyết định chặt. Trước khi thuê người xử lý, cần xác định cây thuộc nhóm nào, có nằm trong phạm vi quản lý công cộng hoặc danh mục bảo tồn không, lý do chặt hạ có thuộc trường hợp pháp luật cho phép không và hồ sơ sẽ do cơ quan nào tại Hà Nội tiếp nhận.
Từ ngày 09/10/2025, Nghị định 258/2025/NĐ-CP quy định về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước là căn cứ quan trọng để phân loại trường hợp chặt hạ, dịch chuyển cây xanh. Tại Hà Nội, Quyết định 1756/QĐ-TTPVHCC ngày 19/12/2025 phê duyệt phương án tái cấu trúc thủ tục, triển khai theo hình thức trực tuyến từ ngày 01/01/2026.
Bước 1: xác định cây và phạm vi quản lý
Đây là bước dễ bị bỏ qua nhất. Vị trí gốc cây không phải lúc nào cũng cho biết quyền quản lý. Cây trên vỉa hè, dải phân cách, công viên, quảng trường hoặc khu vực công cộng thường thuộc hệ thống cây xanh sử dụng công cộng. Cây nằm sát ranh đất có thể có rễ, tán hoặc hạ tầng bảo vệ liên quan đến phần đất công. Một số cây còn thuộc danh mục cây bảo tồn do giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học hoặc cảnh quan.
Trước khi chuẩn bị hồ sơ, nên thu thập:
• Địa chỉ và tọa độ/vị trí cây trên sơ đồ khu đất.
• Ảnh toàn cây, gốc, tán và khu vực xung quanh ở thời điểm hiện tại.
• Loài cây, kích thước ước tính, tình trạng nghiêng, gãy, sâu bệnh hoặc ảnh hưởng công trình.
• Giấy tờ về dự án, quyền sử dụng đất, phương án hạ tầng hoặc văn bản liên quan nếu có.
• Thông tin đơn vị đang quản lý tuyến đường, công viên, khu đô thị, khu công nghiệp hoặc cơ sở.
Không nên suy luận rằng “cây do gia đình trồng” hoặc “cây nằm trước nhà” đồng nghĩa với quyền tự chặt. Nếu chưa rõ, hãy gửi ảnh và vị trí đến UBND cấp xã/phường hoặc cơ quan quản lý cây xanh được phân cấp để được xác nhận trước.
Những lý do nào có thể được xem xét chặt hạ hoặc dịch chuyển?
Theo Điều 27 Nghị định 258/2025/NĐ-CP, việc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh được đặt trong các nhóm điều kiện chính sau:
1. Cây đã chết, bị đổ hoặc gãy.
2. Cây có nguy cơ gây nguy hiểm cho người, tài sản hoặc công trình.
3. Cây có quả rơi, mùi hoặc yếu tố khác ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường theo đánh giá phù hợp.
4. Cây nằm trong phạm vi thực hiện dự án đầu tư xây dựng.
5. Cây ảnh hưởng đến khả năng lưu thông của cộng đồng.
6. Trường hợp phải xử lý theo pháp luật về đường bộ, đường sắt, điện lực hoặc quy định chuyên ngành khác.
Việc thuộc một nhóm điều kiện không có nghĩa là được tự chặt ngay. Cần tiếp tục xác định trường hợp đó phải xin giấy phép hay được miễn, đồng thời chuẩn bị bằng chứng phù hợp. Chẳng hạn, nhận định “có nguy cơ nguy hiểm” nên được thể hiện bằng ảnh, biên bản kiểm tra hoặc tài liệu chuyên môn thay vì chỉ ghi một câu chung trong đơn.
Trường hợp nào phải có giấy phép, trường hợp nào được miễn?
| Nhóm tình huống | Cách xử lý thủ tục |
| Cây thuộc danh mục bảo tồn, không nằm trong trường hợp miễn | Phải xin giấy phép trước khi chặt hạ hoặc dịch chuyển |
| Cây bóng mát sử dụng công cộng, không nằm trong trường hợp miễn | Phải xin giấy phép trước khi thực hiện |
| Cây có nguy cơ gây nguy hiểm cấp bách do thiên tai | Được miễn giấy phép, nhưng phải lập hồ sơ hiện trường và báo cáo theo quy định sau xử lý |
| Cây đã chết, bị đổ hoặc gãy | Được miễn giấy phép; vẫn phải thực hiện nghĩa vụ ghi nhận, báo cáo đối với trường hợp thuộc phạm vi quy định |
| Cây đã có trong phương án chặt hạ, dịch chuyển được phê duyệt | Không phải xin một giấy phép riêng theo nhóm miễn tương ứng |
| Cây trong dự án xây dựng đã có phương án được chấp thuận ở giai đoạn chuẩn bị dự án | Thuộc trường hợp miễn theo phương án đã được chấp thuận |
| Cây trong khuôn viên riêng nhưng chưa rõ tình trạng pháp lý, liên quan di tích, hạ tầng hoặc dự án | Cần xác nhận với cơ quan địa phương; không tự suy ra là được miễn |
Điểm quan trọng là “miễn giấy phép” không đồng nghĩa “miễn trách nhiệm”. Việc bảo đảm an toàn, ghi nhận hiện trạng, thông báo hoặc báo cáo vẫn phải thực hiện theo đúng trường hợp. Với dự án, hồ sơ phê duyệt phải thể hiện rõ phương án cây xanh; một bản vẽ nội bộ chưa được chấp thuận không phải là căn cứ miễn.
Hồ sơ xin giấy phép gồm những gì?
Theo quy định chung, hồ sơ được lập thành một bộ. Các thành phần cốt lõi gồm:
• Đơn đề nghị cấp giấy phép chặt hạ, dịch chuyển cây xanh theo mẫu/e-form hiện hành.
• Ảnh màu chụp hiện trạng cây, thể hiện đủ căn cứ nhận diện và tình trạng cần xử lý.
• Sơ đồ vị trí hoặc bản đồ thể hiện cây và khu vực liên quan theo yêu cầu của thủ tục điện tử.
• Tài liệu liên quan đến dự án, công trình, kết nối giao thông, an toàn, di tích hoặc quyền quản lý, tùy lý do đề nghị.
• Tài liệu đánh giá hiện trạng/chuyên môn trong trường hợp cần chứng minh nguy cơ hoặc giá trị bảo tồn.
Ảnh nên chụp vào thời điểm gần ngày nộp hồ sơ, đủ sáng và có góc toàn cảnh lẫn cận cảnh. Nếu cây nghiêng, cần thể hiện tương quan với nhà, đường, dây điện hoặc khu vực có người qua lại. Nếu đề nghị dịch chuyển, hồ sơ nên nêu rõ vị trí dự kiến trồng lại và phương án bảo đảm cây tiếp tục sống.
Tên file điện tử nên ngắn, không dùng ký tự lạ và thể hiện nội dung, ví dụ “01-anh-toan-cay.jpg”, “02-vi-tri-cay.pdf”. Dung lượng, độ phân giải và định dạng phải theo hướng dẫn hiển thị trên hệ thống tại thời điểm nộp.
Nộp hồ sơ trực tuyến tại Hà Nội năm 2026
Thủ tục được công bố với mã 1.002693.H26. Người nộp thực hiện trực tuyến, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử phù hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, tìm thủ tục cấp giấy phép chặt hạ, dịch chuyển cây xanh thuộc phạm vi quản lý của UBND thành phố Hà Nội và chọn đúng cơ quan/địa bàn.
Tùy vị trí và phạm vi quản lý, hồ sơ có thể thuộc thẩm quyền giải quyết ở cấp thành phố/chuyên ngành hoặc cấp xã theo phân cấp của Hà Nội. Các đầu mối được nêu trong phương án tái cấu trúc gồm Sở Xây dựng, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Hà Nội, cùng UBND cấp xã theo phạm vi được giao. Hệ thống và cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm phân luồng; người nộp cần chọn đúng thông tin địa điểm ngay từ đầu để tránh phải chuyển hoặc bổ sung.
Quy trình 6 bước dễ theo dõi
1. Chuẩn bị dữ liệu: kiểm tra tư cách người nộp, thông tin cây, ảnh, sơ đồ và tài liệu liên quan.
2. Nộp e-form: đăng nhập cổng dịch vụ công, khai đủ trường bắt buộc, đính kèm file và lưu mã hồ sơ.
3. Kiểm tra tính hợp lệ: bộ phận tiếp nhận kiểm tra thành phần, định dạng và cơ quan có thẩm quyền; hồ sơ thiếu sẽ được yêu cầu bổ sung.
4. Thẩm định: cơ quan chuyên môn xem xét căn cứ, có thể kiểm tra hiện trường khi cần.
5. Phê duyệt điện tử: người có thẩm quyền ký giấy phép hoặc ban hành kết quả xử lý hồ sơ.
6. Nhận và lưu kết quả: kết quả điện tử được trả qua hệ thống/kho dữ liệu phù hợp; bản giấy có thể được gửi khi có yêu cầu và thủ tục cho phép.
Sau khi bấm nộp, nên tải phiếu tiếp nhận hoặc chụp màn hình mã hồ sơ. Thường xuyên kiểm tra thông báo trên tài khoản, VNeID, iHanoi hoặc kênh liên hệ đã đăng ký. Nếu có yêu cầu bổ sung, gửi đúng nội dung được yêu cầu thay vì tạo một hồ sơ mới, trừ khi hệ thống hướng dẫn khác.
Thời hạn giải quyết, phí và hiệu lực giấy phép
| Nội dung | Quy định cần nhớ |
| Cây thuộc danh mục bảo tồn | Không quá 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ |
| Các trường hợp phải cấp phép khác | Không quá 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ |
| Số lượng hồ sơ | 01 bộ |
| Phí/lệ phí tại Hà Nội theo thủ tục công bố | Không thu phí |
| Hiệu lực giấy phép | 30 ngày kể từ ngày được cấp |
Thời hạn chỉ bắt đầu khi hồ sơ đã đầy đủ và hợp lệ. Khoảng thời gian người nộp đang bổ sung, chỉnh sửa có thể không được tính như thời gian xử lý chuyên môn. Vì giấy phép chỉ có hiệu lực 30 ngày, chủ đầu tư nên phối hợp sẵn đơn vị thi công, lịch phân luồng, phương tiện và đầu mối quản lý hạ tầng trước khi xin phép, nhưng không được triển khai chặt hạ trước khi có kết quả.
Nếu hết thời hạn giấy phép mà chưa thực hiện, không nên dùng giấy phép cũ để thi công. Hãy liên hệ cơ quan cấp phép hoặc kiểm tra thủ tục hiện hành về việc nộp lại/cấp mới.
Có giấy phép rồi vẫn phải làm gì trước khi chặt cây?
Giấy phép không thay thế phương án thi công an toàn. Trước khi thực hiện, tổ chức/cá nhân được cấp phép cần thông báo cho đơn vị quản lý hệ thống hạ tầng liên quan và đại diện tổ chức tự quản cộng đồng dân cư theo yêu cầu của Nghị định 258/2025/NĐ-CP.
Tùy hiện trường, kế hoạch còn cần xác định:
• Thời gian thi công, rào chắn và phân luồng người–xe.
• Khoảng cách an toàn với đường điện, cáp viễn thông, mái nhà và tài sản liền kề.
• Cách hạ cành bằng dây/cẩu, không thả rơi tự do vào khu vực công cộng.
• Vị trí tập kết, vận chuyển cành gỗ và vệ sinh mặt bằng.
• Phương án trồng thay thế hoặc trồng lại cây khi giấy phép/phương án được duyệt yêu cầu.
• Người chỉ huy, người cảnh giới và đầu mối xử lý sự cố.
Đối với một số trường hợp chặt hạ cây bóng mát sử dụng công cộng theo các điều kiện luật định, hồ sơ/phương án phải gắn với việc trồng thay thế hoặc trồng lại. Nội dung cụ thể nên đọc trực tiếp trong giấy phép và văn bản phê duyệt, không tự chọn vị trí hay loài cây thay thế.
Trường hợp miễn giấy phép khẩn cấp phải lưu hồ sơ gì?
Khi cây nguy hiểm cấp bách do thiên tai hoặc cây đã chết, đổ, gãy thuộc trường hợp miễn, đơn vị thực hiện vẫn phải tạo bằng chứng hiện trường. Nên lập biên bản có người chứng kiến, chụp ảnh màu trước–trong–sau xử lý, ghi thời gian, địa điểm, lý do, tình trạng cây và phạm vi công việc.
Theo Nghị định 258/2025/NĐ-CP, với nhóm trường hợp miễn nêu trên, thông tin phải được báo cáo đến cơ quan quản lý cây xanh tại địa phương trong vòng 10 ngày kể từ khi hoàn thành. Nếu hiện trường có nguy cơ tức thời, ưu tiên cô lập vùng nguy hiểm và thông báo cơ quan chức năng; không lấy lý do “khẩn cấp” để chặt cây khỏe không có căn cứ.
Tự ý chặt cây đô thị có thể bị phạt bao nhiêu?
Khoản 3 Điều 54 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định mức phạt từ 30 đến 50 triệu đồng đối với hành vi tự ý chặt hạ, dịch chuyển, đào gốc cây xanh đô thị hoặc chặt rễ cây xanh khi chưa được cấp phép. Theo nguyên tắc tại Điều 4 của Nghị định này, mức phạt tiền nêu trong Nghị định về cơ bản áp dụng cho tổ chức; cá nhân có cùng hành vi bị phạt bằng một nửa, tức khung tham chiếu 15 đến 25 triệu đồng, trừ trường hợp văn bản quy định khác.
Mức cụ thể và các nghĩa vụ liên quan do cơ quan có thẩm quyền xác định theo đối tượng, tình tiết và hồ sơ vụ việc. Ngoài tiền phạt, hành vi chặt không kiểm soát còn có thể gây thiệt hại tài sản, tai nạn lao động, sự cố điện hoặc tranh chấp dân sự. Vì vậy, chi phí xin phép và thi công đúng quy trình luôn thấp hơn nhiều so với rủi ro của việc thuê đội cưa cây tự phát.
Checklist hồ sơ trước khi bấm “Nộp”
| Câu hỏi kiểm tra | Đã hoàn thành khi… |
| Đã xác định đúng cây chưa? | Có vị trí, ảnh, thông tin loài/kích thước và đầu mối quản lý |
| Lý do có đủ căn cứ không? | Mô tả cụ thể, có ảnh/biên bản/tài liệu dự án hoặc đánh giá liên quan |
| Đã chọn đúng thẩm quyền chưa? | Cơ quan tiếp nhận phù hợp địa bàn, khu công nghiệp/khu công nghệ hoặc phạm vi thành phố |
| File có dùng được không? | Mở được, rõ nét, đúng định dạng/dung lượng hệ thống yêu cầu |
| Phương án sau xử lý đã rõ chưa? | Có vị trí trồng lại/thay thế, thu dọn và bảo đảm an toàn nếu được yêu cầu |
| Đã lưu mã hồ sơ chưa? | Có phiếu tiếp nhận/mã tra cứu và người theo dõi thông báo bổ sung |
Câu hỏi thường gặp
Cây trước cửa nhà bị nghiêng, gia đình có được tự chặt không?
Không nên tự chặt chỉ dựa vào vị trí trước cửa. Cần xác định cây thuộc hệ thống cây xanh công cộng hay tài sản trong khuôn viên riêng, đồng thời đánh giá mức độ nguy hiểm. Nếu có nguy cơ tức thời, rào khu vực và thông báo chính quyền/đơn vị quản lý; nếu không khẩn cấp, thực hiện thủ tục cấp phép khi thuộc diện phải xin phép.
Có thể nộp hồ sơ giấy trực tiếp không?
Phương án thủ tục của Hà Nội từ 01/01/2026 được thiết kế theo hình thức trực tuyến. Trường hợp cần hỗ trợ số hóa hoặc có yêu cầu nhận kết quả giấy, nên liên hệ Trung tâm Phục vụ hành chính công/điểm hỗ trợ để được hướng dẫn, không tự gửi hồ sơ đến một cơ quan chưa đúng thẩm quyền.
Hồ sơ bị yêu cầu bổ sung có phải nộp lại từ đầu?
Thông thường nên bổ sung trên chính mã hồ sơ theo thông báo. Đọc kỹ nội dung thiếu, cập nhật đúng file và thời hạn hệ thống nêu. Chỉ tạo hồ sơ mới khi hồ sơ cũ đã bị kết thúc hoặc cơ quan tiếp nhận hướng dẫn rõ.
Xin dịch chuyển thay vì chặt hạ có dễ được duyệt hơn không?
Cơ quan thẩm định xem căn cứ, khả năng thực hiện, vị trí trồng lại và mức độ bảo tồn chứ không chỉ nhìn tên phương án. Đề xuất dịch chuyển cần chứng minh cây còn khả năng sống, có tuyến vận chuyển, nơi trồng phù hợp và kế hoạch chăm sóc. Một phương án thiếu khả thi có thể không được chấp thuận.
Đơn vị thi công có thể đứng tên xin phép thay chủ cây/chủ đầu tư không?
Việc đứng tên và ủy quyền phụ thuộc tư cách chủ thể, giấy tờ dự án và yêu cầu e-form. Nếu thuê đơn vị hỗ trợ hồ sơ, cần lập ủy quyền hoặc tài liệu chứng minh phù hợp; thông tin người nộp phải thống nhất với hồ sơ điện tử. Chủ đầu tư không nên giao toàn bộ trách nhiệm pháp lý bằng một thỏa thuận miệng.
Từ giấy phép đến thi công an toàn
Sau khi có kết quả, bước tiếp theo là khảo sát biện pháp thi công. Đội thực hiện cần đọc đúng phạm vi giấy phép: cây nào, chặt hay dịch chuyển, thời hạn, yêu cầu trồng thay thế và điều kiện kèm theo. Không dùng một giấy phép cho cây khác hoặc mở rộng khối lượng ngoài danh sách.
Với cây lớn, cây gần nhà, đường điện hoặc khu vực công cộng, nên chọn đơn vị có thiết bị nâng–hạ, rào chắn và bảo hiểm/trách nhiệm rõ ràng. Bạn có thể tham khảo dịch vụ chặt, cưa cây và dịch vụ di dời cây xanh để chuẩn bị bước thi công sau khi hoàn thành thủ tục.
Môi trường xanh Hà Nội hỗ trợ khảo sát hiện trạng, xây dựng biện pháp thi công và thực hiện theo phạm vi giấy phép của khách hàng. Hotline: 0942.171.626. Đơn vị dịch vụ không thay thế cơ quan cấp phép và không cam kết kết quả phê duyệt hồ sơ.
